Muôn kiểu luyện thi đánh giá năng lực: Lời khuyên bất ngờ từ trường tổ chức thi

Năm 2023, hàng loạt đơn vị tổ chức các kỳ thi riêng phục vụ tuyển sinh. Đông đảo học sinh tham gia các khóa luyện thi đánh giá năng lực theo nhiều hình thức khác nhau. Trước thực tế này, đại diện các đơn vị tổ chức kỳ thi có lời khuyên gì?

>> Muôn kiểu luyện thi đánh giá năng lực

Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM), khẳng định ĐH Quốc gia TP.HCM không ban hành các tài liệu luyện thi và không tổ chức luyện thi đánh giá năng lực. ĐH này cũng không khuyến khích học sinh tham gia các lớp luyện thi bên ngoài. Theo ông Chính: "Thay vào đó, chúng tôi ban hành bài thi mẫu nhằm giúp thí sinh (TS) biết được cấu trúc và dạng thức bài thi. Cách chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi này là học tốt các môn học tại trường THPT đồng thời tự ôn luyện, hệ thống hóa kiến thức. Thực tế cho thấy, những TS có cách học tập khoa học, học đều các môn, có khả năng đọc hiểu, tổng hợp và suy luận tốt luôn đạt kết quả tốt trong kỳ thi đánh giá năng lực".

Lần đầu tiên trường tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực nhưng tiến sĩ Nguyễn Anh Vũ, Trưởng phòng Tư vấn tuyển sinh và phát triển thương hiệu Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM, cũng khẳng định: "TS không cần ôn tập hay luyện thi thêm bất cứ nội dung gì. Nội dung thi bám sát chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, TS chỉ cần sử dụng đúng các nội dung mình đã học tại trường THPT để tham gia thi". Tiến sĩ Vũ phân tích thêm kỳ thi này trường tổ chức 7 môn thi độc lập gồm: toán, tiếng Anh, vật lý, hóa học, sinh học, lịch sử và địa lý. Với định dạng tương tự như kỳ thi tốt nghiệp THPT, nội dung thi từng môn nằm trong chương trình THPT, 90% kiến thức thuộc chương trình lớp 12 và 10% thuộc lớp 10, 11.

Thí sinh tham dự kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2022. NHẬT THỊNH

"Bên cạnh đáp ứng yêu cầu xét tuyển, mục tiêu của kỳ thi còn nhằm giảm áp lực thi cử cho TS nhờ định dạng thi quen thuộc, thời gian linh hoạt, phương thức sử dụng kết quả thi khác biệt so với các phương thức đánh giá năng lực đang được triển khai", tiến sĩ Vũ nói thêm.

Cách luyện thi theo bộ đề không còn phù hợp

Thạc sĩ Nguyễn Ngọc Trung, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cũng cho rằng: "TS không cần quá lo lắng vì các bài thi đánh giá năng lực đều bám sát vào chương trình phổ thông mà các em đang theo học. Các em tập trung học tốt trong chương trình học, kết hợp với rèn luyện năng lực tư duy, ngôn ngữ, logic, năng lực giải quyết các vấn đề".

Cũng theo thạc sĩ Trung, bên cạnh những nội dung, kiến thức cụ thể trong các bài học thì cần chủ động tìm hiểu, mở rộng ra các vấn đề thực tiễn để vận dụng. Bởi trong các bài thi đánh giá năng lực đều có những câu hỏi mở, mới mang tính vận dụng cao để đánh giá phân loại TS. Do vậy, nếu chỉ luyện thi hoặc ôn tập máy móc thì sẽ không thể thích ứng tốt được khi làm bài thi.

Chẳng hạn, ông Trung nêu ví dụ như bài thi đánh giá năng lực môn ngữ văn của Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, TS phải viết một bài nghị luận văn học về một chủ đề nào đó trong phạm vi 600 từ. Chủ đề được hỏi đều là các chủ đề mở, thực tế, đòi hỏi TS phải vận dụng vốn hiểu biết, vốn sống của mình kết hợp với năng lực phân tích, tổng hợp, trình bày. Từ đó, trong giới hạn số từ quy định TS chuyển tải đầy đủ và tốt nhất quan điểm, hiểu biết và nhận thức của mình về chủ đề được hỏi.

"Như vậy, các bài luyện thi theo văn mẫu hầu như không thể giúp các TS làm bài tốt được. Thang điểm cũng được thiết kế theo ma trận đánh giá mở, không quá quan trọng về chân lý đúng sai mà tập trung vào việc đánh giá được các năng lực cụ thể của TS. Các cách luyện thi theo bộ đề như trước đây đều không giúp TS thích ứng được tốt trong cách tiếp cận đánh giá năng lực hiện nay", ông Trung nhấn mạnh.

Học sinh tham gia một lớp luyện thi đánh giá năng lực. NGỌC LONG

Bài thi được nhiều trường xét tuyển nhất kiểm tra kiến thức gì ?

Đến thời điểm hiện nay, bài thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM được nhiều đơn vị sử dụng để xét tuyển nhất năm nay (gần 90 đơn vị). Theo tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, để làm tốt bài thi này TS cần hệ thống hóa kỹ các khối kiến thức trong từng phần thi.

Chẳng hạn, trong phần 1 sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt, theo tiến sĩ Chính, đề thi tích hợp nhiều kiến thức về ngữ văn nên đòi hỏi TS nắm vững các kỹ năng thực hành tiếng Việt để áp dụng giải quyết vấn đề liên quan. Cụ thể, phần hiểu biết văn học sẽ kiểm tra kiến thức văn học cơ bản như: phong cách sáng tác của tác giả tiêu biểu, nội dung và hình thức nghệ thuật của tác phẩm… Câu hỏi sử dụng tiếng Việt yêu cầu TS xác định các từ viết không đúng quy tắc chính tả, từ sử dụng sai, câu mắc lỗi ngữ pháp diễn đạt, phép liên kết câu… Trong khi đó, ở phần đọc hiểu văn bản, TS cần có khả năng phân loại đặc trưng phong cách, xác định ý nghĩa câu, từ trong văn bản…

"Bài thi còn đánh giá năng lực sử dụng tiếng Anh thông qua nội dung lựa chọn cấu trúc câu, nhận diện lỗi sai, đọc hiểu câu, đọc hiểu đoạn văn. Kiến thức tiếng Anh tổng quát trong phạm vi cấp độ từ A2 - B1 theo khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc. Riêng phần đọc hiểu đoạn văn, TS cần lưu ý các kỹ năng đọc lướt để trả lời câu hỏi lấy ý chính, đọc kỹ để trả lời câu hỏi về tham chiếu, chi tiết, từ vựng và suy luận", tiến sĩ Chính chia sẻ thêm về phần 1.

Với phần toán học, tiến sĩ Chính cho rằng TS lưu ý các kiến thức trong sách giáo khoa bậc THPT thuộc các nội dung: ứng dụng của đạo hàm để khảo sát hàm số, số phức, hình học thuần túy, hình học tọa độ, tích phân và ứng dụng của tích phân, tổ hợp và xác suất, hàm số mũ và hàm số logarit, giải toán bằng cách lập hệ phương trình, giải hệ phương trình nghiệm nguyên. Câu hỏi phân tích số liệu, dạng sơ đồ và bảng biểu xuất hiện trong đề thi gồm: biểu đồ tròn, biểu đồ Venn, biểu đồ cột, biểu đồ đường, biểu đồ dạng bảng số liệu.

Cũng theo ông Chính, phần tư duy logic, khả năng suy luận của TS được thể hiện qua các hình thức logic đơn lẻ và nhóm logic tình huống. Dựa vào các thông tin được cung cấp trong mỗi tình huống, cùng với kỹ năng suy luận và phân tích, TS tìm phương án khả thi cho các giả định được đưa ra.

"Phần chiếm số lượng câu hỏi nhiều nhất của bài thi là giải quyết vấn đề với 50 câu hỏi. Từ những biểu biết các kiến thức giáo khoa cơ bản, TS áp dụng để giải quyết các vấn đề cụ thể thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên (vật lý, hóa học, sinh học) và lĩnh vực khoa học xã hội (địa lý, lịch sử)", Giám đốc Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo ĐH Quốc gia TP.HCM khuyên. 

Học sinh lớp 10, 11 có được tham dự thi năng lực năm nay ?

Theo tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, ĐH Quốc gia TP.HCM quy định các nhóm TS có thể đăng ký dự thi đánh giá năng lực gồm: Đủ điều kiện dự thi kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023 theo quy định của Bộ GD-ĐT; Đã tốt nghiệp THPT hoặc có bằng tốt nghiệp THPT. Như vậy, học sinh lớp 10 và 11 không thuộc nhóm đủ điều kiện dự thi. Việc sử dụng kết quả thi đánh giá năng lực của TS tốt nghiệp THPT năm nào tùy từng trường.

Kỳ thi đánh giá năng lực Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM cũng chỉ dành cho học sinh lớp 12 và kết quả kỳ thi này cũng chỉ được sử dụng xét tuyển trong năm 2023.

Trong khi đó, kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt của Trường ĐH Sư phạm TP.HCM cho phép TS được bảo lưu kết quả để xét tuyển trong vòng 2 năm. Theo đó, học sinh lớp 11 có thể đăng ký dự thi để sử dụng kết quả xét tuyển cho năm sau đó.

Theo Hà Ánh/TNO

Tin cùng chuyên mục

Từ khi các trường ĐH được thực hiện tự chủ mở ngành, hàng trăm ngành học mới được mở ra nhưng trong số đó nhiều ngành không tuyển được sinh viên dẫn đến đóng cửa.
Từ khi trường ĐH được tự chủ mở ngành đào tạo, hàng loạt ngành mới xuất hiện mỗi năm. Nhưng nhiều ngành đã nhanh chóng đóng cửa chỉ sau một vài năm tuyển sinh.
Từ quy định tối thiểu của Bộ GD&ĐT, cơ sở đào tạo đại học (ĐH) được phép nâng “sàn” nên đôi khi những người trong cuộc cảm thấy băn khoăn do chưa thực sự nắm bắt được ngọn nguồn vấn đề trong đào tạo tiến sĩ tại Việt Nam
Rất nhiều quảng cáo hấp dẫn về các khóa luyện thi, các sách luyện đề đánh giá năng lực được tung ra, nhất là trong giai đoạn nước rút. Các chuyên gia nhất quán cho rằng, tham gia những khóa luyện thi vừa tốn tiền, vừa mất thời gian mà không mang lại hiệu quả.
Năm học 2023 - 2024, Nghệ An tăng 7.226 học sinh lớp 9, gây áp lực tuyển sinh vào lớp 10. Tại TPHCM, áp lực với học sinh thi vào lớp 10 cũng khốc liệt khi có đến 20.000 thí sinh rớt khỏi “đường đua vào trường công”.
Theo công bố của Bộ GD-ĐT tại hội nghị tuyển sinh 2024, Đà Nẵng, Thừa Thiên-Huế, Khánh Hòa và Phú Yên có hai năm liên tiếp nằm trong top 10 tỷ lệ vào ĐH trên tổng số thí sinh đỗ tốt nghiệp THPT năm 2023.
Trắc nghiệm ngành nghề
Trắc nghiệm ngành nghề