Việc thắt chặt xét tuyển học bạ, "khai tử" nhiều tổ hợp truyền thống và sự lên ngôi của các kỳ thi riêng buộc thí sinh phải thay đổi việc ôn tập.
Bước chuyển mình từ xét học bạ sang đánh giá tư duy chuyên biệt
Theo ghi nhận từ phương án tuyển sinh của hơn 30 trường đại học, phương thức xét học bạ đơn thuần đang dần mất ưu thế.
Các trường lớn như Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Bách khoa Hà Nội hay các trường thành viên Đại học Quốc gia Hà Nội đã xác nhận không dùng học bạ làm phương thức độc lập, hoặc chỉ dùng như một điều kiện sơ tuyển kết hợp.
Thậm chí, một số trường như Đại học Công thương TPHCM đã lộ trình bỏ hẳn xét học bạ vào năm 2028 để đảm bảo tính công bằng.
Thay thế cho học bạ là sự bùng nổ của các kỳ thi riêng (HSA, TSA, V-ACT). Không chỉ tăng về chỉ tiêu (nhiều trường dành tới 50-70%), các kỳ thi này còn được tổ chức sớm và nhiều đợt hơn.
Kỳ thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TPHCM dự kiến giữ nguyên cấu trúc bài thi trong năm 2026.
Điển hình là Đại học Bách khoa Hà Nội dự kiến tổ chức thi đánh giá tư duy ngay từ tháng 1/2026, cho phép thí sinh có nhiều cơ hội thử sức và giảm áp lực cho kỳ thi tốt nghiệp.
Không dừng lại ở việc siết xét tuyển học bạ và mở rộng các kỳ thi riêng, nhiều trường đại học còn tiến thêm một bước khi điều chỉnh mạnh các tổ hợp môn truyền thống, hướng tới mô hình xét tuyển tích hợp.
Thực tế cho thấy, các tổ hợp truyền thống như C00 (Văn, Sử, Địa) hay A00 (Toán, Lý, Hóa) đang dần bị “xóa sổ” tại một số ngành thuộc Đại học Luật TPHCM hay Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội.
Thay vào đó, các trường chuyển sang phương thức xét tuyển tích hợp, kết quả trúng tuyển là điểm tổng hòa từ điểm thi tốt nghiệp, điểm đánh giá năng lực, học bạ và chứng chỉ ngoại ngữ.
Mô hình này giúp các trường đánh giá thí sinh toàn diện hơn, tránh tình trạng "học lệch" nhưng cũng đặt ra thách thức lớn cho học sinh.
Thí sinh không còn có thể "đặt cược" vào một kỳ thi duy nhất mà phải xây dựng một hồ sơ năng lực xuyên suốt, bao gồm cả việc duy trì điểm số trên lớp lẫn việc luyện tập tư duy logic cho các bài thi riêng.
Lịch thi đẩy sớm và chiến thuật ứng biến của thí sinh
Các em học sinh cần có chiến thuật ôn luyện phù hợp để chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Dự kiến kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 11 và 12/6, sớm hơn khoảng 2 tuần so với các năm trước.
Việc đẩy sớm lịch thi đồng nghĩa với việc toàn bộ quy trình từ đăng ký nguyện vọng đến xét tuyển cũng sẽ được thực hiện nhanh chóng hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo thí sinh cần chủ động cập nhật quy định riêng của từng trường, bởi mỗi cơ sở đào tạo hiện nay có cách quy đổi điểm và hệ số ưu tiên rất khác nhau.
Việc nắm bắt sớm lộ trình của các kỳ thi đánh giá năng lực ngay từ đầu năm học sẽ là "chìa khóa" giúp thí sinh chiếm ưu thế.
Thay vì đợi đến cuối năm mới ôn luyện, thí sinh cần có lộ trình học tập tích hợp, chú trọng các môn thế mạnh gắn liền với ngành học và rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề thực tế – những nội dung trọng tâm trong đề thi đại học thế hệ mới.
Theo Ngọc Linh/Giáo Dục Thời Đại