Vài năm trở lại đây, ngày càng nhiều người trẻ chủ động lựa chọn học nghề sau trung học phổ thông thay vì vào đại học như một xu hướng phổ biến, xuất phát từ nhu cầu thực tế và yêu cầu của thị trường lao động hiện nay.
Lựa chọn học nghề không còn là giải pháp dự phòng mà đang trở thành một hướng đi chủ động, thực tế. Ảnh: BVP
Tiết kiệm thời gian, chi phí
Chương trình đào tạo nghề hoặc cao đẳng thường kéo dài từ 2 đến 2.5 năm, tùy vào ngành học. Sau đó, người học có thể gia nhập thị trường lao động, tích lũy kinh nghiệm và tạo thu nhập sớm so với bạn bè cùng trang lứa.
Chọn ngành Tiếng Trung Quốc bậc cao đẳng sau tốt nghiệp trung học phổ thông, Hồ Tuấn Khang (phường Trung Mỹ Tây, Tp.HCM) chia sẻ “Chương trình đào tạo cao đẳng trong 2 năm với 6 học kỳ, học phí được chia nhỏ qua mỗi kỳ học giúp gia đình giảm áp lực tài chính đáng kể”.
Học nghề không chỉ giúp người trẻ tiết kiệm thời gian và chi phí, mà còn là sự nhìn nhận một hướng đi đến tương lai với sự tính toán kỹ lưỡng, có chủ đích về năng lực làm được việc ngay sau khi học xong.
Theo đuổi ngành Quan hệ công chúng tại một trường cao đẳng tại Tp.HCM, bạn Phùng Thị Diệu, hiện là sinh viên năm thứ 2, chia sẻ “Thực hành chiếm hơn 70% thời lượng trong chương trình học thông qua đồ án môn học và những chuyến thực tập nghiệp vụ tại doanh nghiệp giúp sinh viên tự tin hơn về kỹ năng nghề”.
Trong bối cảnh thị trường lao động luôn bất định, cơ hội thực chiến tại doanh nghiệp là nền tảng quan trọng, đắt giá giúp sinh viên tăng lợi thế cạnh tranh sau tốt nghiệp. Lựa chọn học nghề không còn là giải pháp dự phòng mà đang trở thành một hướng đi chủ động, thực tế và phù hợp với nhu cầu xã hội hiện đại.
Chú trọng năng lực thực hành hơn bằng cấp
Theo báo cáo nghề nghiệp tương lai năm 2025 của The World Economic Forum, có 81% doanh nghiệp ưu tiên đánh giá ứng viên dựa trên kinh nghiệm làm việc, 48% sử dụng các bài kiểm tra kỹ năng trực tiếp, 43% doanh nghiệp cân nhắc bằng đại học là tiêu chí ưu tiên. Điều này cho thấy các doanh nghiệp đang chú trọng vào đánh giá năng lực làm được việc hơn là bằng cấp truyền thống.
Chị Võ Hoàng Quế Ngân, Quản lý cấp cao tại một doanh nghiệp kinh doanh trang sức tại Tp.HCM, chia sẻ “Các doanh nghiệp thường xây dựng bộ tiêu chí tuyển chọn ứng viên khi tuyển dụng nhân sự và cập nhật liên tục khi xu hướng thị trường thay đổi. Chúng tôi mong muốn tìm kiếm ứng viên có khả năng làm việc cụ thể chứ không chỉ trình bày theo hồ sơ ứng tuyển”.
Một người thành công không được quyết định bởi tấm bằng họ sở hữu, mà bởi khả năng tạo ra giá trị trong công việc. Và để làm được điều đó, kỹ năng nghề nghiệp thực tế ngày càng đóng vai trò quan trọng.
Theo nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp hiện nay, các ngành kỹ thuật và dịch vụ đều đặt ra yêu cầu cao về kỹ năng nghề nghiệp thực tế. Đối với nhóm ngành kỹ thuật như cơ khí, điện – điện tử, công nghệ ô tô, tự động hóa hay công nghệ thông tin, nhà tuyển dụng thường ưu tiên ứng viên có khả năng vận hành thiết bị, đọc hiểu bản vẽ kỹ thuật, lắp đặt hệ thống, bảo trì – sửa chữa máy móc, lập trình và xử lý sự cố kỹ thuật. Bên cạnh đó, kỹ năng tuân thủ quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và an toàn lao động cũng là những tiêu chí quan trọng.
Trong khi đó, ở nhóm ngành dịch vụ như nhà hàng – khách sạn, du lịch, logistics, chăm sóc khách hàng, bán lẻ hay pha chế, doanh nghiệp chú trọng các kỹ năng giao tiếp, phục vụ khách hàng, xử lý tình huống, làm việc nhóm, quản lý thời gian và sử dụng các phần mềm nghiệp vụ. Với nhiều vị trí, ứng viên còn được yêu cầu có khả năng ngoại ngữ, kỹ năng số và tác phong làm việc chuyên nghiệp để đáp ứng môi trường dịch vụ ngày càng hiện đại.
Đào tạo gắn liền thực tiễn doanh nghiệp
Trong xu hướng giáo dục thực tiễn, trường cao đẳng Bách khoa Bách Việt là một trong những cơ sở giáo dục nghề nghiệp được nhiều phụ huynh và học sinh quan tâm nhờ định hướng “học thật, làm thật”.
Sinh viên ngành Công nghệ ô tô trong buổi thực tập về động cơ đốt trong. Ảnh: BVP
Nhà trường xây dựng chương trình đào tạo với hơn 70% thời lượng dành cho thực hành. Sinh viên không chỉ học lý thuyết trong lớp mà còn thường xuyên được làm việc với thiết bị thực tế, tham gia dự án, thực tập doanh nghiệp và trải nghiệm môi trường nghề nghiệp ngay từ sớm.
Điều này giúp sinh viên hình thành kỹ năng chuyên môn vững chắc, hiểu rõ tính chất công việc và giảm bỡ ngỡ khi đi làm. Đối với các ngành học mang tính ứng dụng cao như: Điều dưỡng, Quản trị Nhà hàng & Dịch vụ ăn uống, Quản trị khách sạn, Công nghệ ô tô, Công nghệ thông tin, Thiết kế đồ họa… việc thực hành liên tục là yếu tố quyết định chất lượng tay nghề.
TS Trần Mạnh Thành, Hiệu trưởng trường Cao đẳng Bách khoa Bách Việt chia sẻ “Nhiều doanh nghiệp đánh giá cao sinh viên sau thời gian thực tập tốt nghiệp với kỹ năng chuyên môn vững, khả năng thích nghi công việc nhanh. Không ít bạn đã “lọt mắt xanh” doanh nghiệp ngay khi kết thúc chuyến thực tập”.
Việc học thông qua trải nghiệm còn giúp sinh viên hiểu rõ hơn về năng lực và đam mê của bản thân. Nhiều sinh viên Bách khoa Bách Việt đi làm part-time đúng chuyên ngành ngay trong quá trình học. Đây vừa là cơ hội giúp sinh viên nhận diện điểm mạnh, điểm cần cải thiện và sớm định hình mục tiêu nghề nghiệp phù hợp.
BVP