Tuyển sinh lớp 10 ở Hà Nội: Áp lực đè nặng học sinh và nhà trường

Hà Nội lùi thời gian tổ chức kì thi tuyển sinh lớp 10 so với những năm trước. Đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với nhà trường và học sinh.

Ngóng môn thi thứ ba

Từ đầu năm học, mỗi tuần, lịch học thêm ngoài trường của Đ.T.H.N., học sinh lớp 9 tại một trường THCS thuộc phường Hoàn Kiếm, kín đặc với 3 buổi tối ở trung tâm: 2 buổi Toán, 1 buổi Khoa học tự nhiên; cuối tuần có thêm 2 buổi học gia sư tại nhà môn Ngữ văn và tiếng Anh. Lịch học gần như kéo dài từ sáng đến tối. Vào giai đoạn cận kì thi giữa kì, em gần như kiệt sức vì khối lượng đề cương ôn tập quá nhiều.

Học sinh Hà Nội thi lớp 10 năm học 2025-2026. Ảnh: Đức Nguyễn

Em N. lo lắng nếu kì thi lớp 10 năm 2026, Sở GD&ĐT Hà Nội chọn môn Khoa học tự nhiên thay vì tiếng Anh như năm trước, bài thi sẽ thực sự nặng. Đây là môn em tiếp thu khó khăn, đòi hỏi sự tổng hợp kiến thức từ Vật lí, Hóa học, Sinh học, vượt quá năng lực hiện tại. Vì vậy, H.N. mong muốn sớm biết môn thi thứ ba để có kế hoạch ôn tập hợp lí.

Hiệu trưởng một trường THCS ngoại thành Hà Nội cho biết, nhà trường bảo đảm dạy học theo đúng kế hoạch. Giáo viên tranh thủ ôn tập vào cuối buổi cho học sinh. Các tổ nhóm chuyên môn thống nhất nội dung trọng tâm. Giáo viên bộ môn bám sát để giảng dạy, ôn tập và định hướng kiến thức. Theo Thông tư 29 của Bộ GD&ĐT về dạy thêm, học thêm, giáo viên bộ môn có trách nhiệm phụ đạo miễn phí cho học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức. Với các học sinh còn lại, nhà trường tổ chức dạy bổ trợ miễn phí 2 tiết mỗi tuần đối với các môn Toán, Ngữ văn.

Vị hiệu trưởng này cho hay, nhằm bảo đảm chất lượng đồng đều giữa các trường, UBND xã sở tại sẽ phụ trách ra đề kiểm tra giữa kì và cuối kì cho các môn Toán, Ngữ văn, tiếng Anh; tổ chức chia phòng, đánh số báo danh như thi thật. Các môn khác kiểm tra tại lớp, dùng chung đề (nhiều mã đề) và cùng thời gian. Những năm trước, thời điểm này nhà trường đã tổ chức được 3 đợt thi thử cho học sinh lớp 9 để đánh giá chất lượng; nhưng năm nay mới tổ chức được 1 đợt và kết quả đáng lo ngại khi điểm trung bình môn tiếng Anh chưa đạt 5,0.

Trong 3 năm gần đây, tỉ lệ học sinh đỗ vào lớp 10 các trường THPT công lập ở Hà Nội có xu hướng tăng ổn định. Năm học 2023-2024, tỉ lệ trúng tuyển đạt khoảng trên 60%, năm học 2024-2025 là 61%; năm học 2025-2026 là 64%. Tuy vậy, so với sự mong mỏi và nhu cầu của người dân Thủ đô thì tỷ lệ hơn 60% học sinh đỗ vào các trường công lập vẫn còn khá khiêm tốn.

Tiếng Anh luôn là điểm yếu của các trường ngoại thành, đặc biệt 2 năm gần đây khi độ khó đề thi tiếng Anh tuyển sinh lớp 10 của Sở GD&ĐT Hà Nội tăng lên. Sau đợt thi thử lần 1, nhà trường họp hội đồng chuyên môn, động viên giáo viên và xây dựng kế hoạch giảng dạy, ôn tập để từng bước nâng chuẩn cho học sinh đến kì thi chính thức.

Bà Nguyễn Mai Anh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Hoàn Kiếm (Hà Nội) cho biết, nhà trường đang dạy và học theo đúng kế hoạch. Ngay từ đầu năm, học sinh lớp 9 chưa đạt chuẩn được bố trí phụ đạo theo tinh thần Thông tư 29. Với các học sinh còn lại, nhà trường tổ chức bồi dưỡng 2 tiết mỗi tuần như quy định. Điều bà Mai mong mỏi là TP Hà Nội sớm có hỗ trợ kinh phí cho những tiết học miễn phí này để động viên giáo viên.

Đây cũng là mong muốn của nhiều lãnh đạo trường THCS, bởi kì thi tuyển sinh lớp 10 được xem là khốc liệt nhất trong các kì thi từ tiểu học đến THPT. Thậm chí còn căng hơn tuyển sinh đại học do tỉ lệ chọi vào các trường THPT công lập cao. Những năm trước, chỉ khoảng hơn 60% học sinh tốt nghiệp THCS có cơ hội vào học các trường THPT công lập. Ở khu vực nội thành, tỉ lệ này còn thấp hơn.

Lên dây cót, đồng hành với học sinh

Đại diện Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, kì thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 dự kiến diễn ra vào cuối tháng 6/2026, thay vì đầu tháng 6 như mọi năm. Việc điều chỉnh nhằm phù hợp với khung kế hoạch thời gian năm học 2026-2027 do Bộ GD&ĐT ban hành, đồng thời tạo thêm thời gian ôn tập cho học sinh lớp 9 trước kì thi.

Năm 2026, kì thi tốt nghiệp THPT dự kiến diễn ra ngày 11 và 12/6, sớm hơn 2 tuần so với năm 2025. Trong bối cảnh đó, Hà Nội cần lùi lịch tổ chức kì thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 để phù hợp với khung thời gian năm học do Bộ GD&ĐT ban hành. Dự kiến, kì thi tuyển sinh lớp 10 của Hà Nội sẽ diễn ra sau kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Thành phố phải bảo đảm nhân sự coi thi, chấm thi, và địa điểm tổ chức cho kì thi tốt nghiệp THPT; trong khi số lượng thí sinh tại Hà Nội rất đông, vì vậy mọi khâu cần được triển khai thận trọng. Học sinh Hà Nội kết thúc năm học vào ngày 31/5/2026. Nếu thi ngay đầu tháng 6, khi vừa kết thúc năm học, học sinh sẽ không có đủ thời gian ôn tập.

Đại diện Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết sẽ nghiên cứu, tính toán kĩ lưỡng để tham mưu UBND TP ban hành kế hoạch cụ thể, phù hợp và thuận lợi cho học sinh. Sở cũng khuyến cáo phụ huynh không nên quá lo lắng về thời gian thi nếu học sinh có sự chuẩn bị tốt. Quan trọng là các em cần có kế hoạch ôn tập, tâm lí vững vàng và sự đồng hành của gia đình. Thay vì tạo thêm áp lực, phụ huynh nên hỗ trợ, động viên con em mình.

Bà Nguyễn Mai Anh chia sẻ, lùi lịch đồng nghĩa thời gian ôn thi kéo dài; giáo viên không bỏ mặc học sinh nhưng lại không có kinh phí chi trả cho các tiết dạy này, khiến nhà trường áy náy với giáo viên.

Ghi nhận cho thấy, ở kì thi lớp 10 năm 2025, nhiều trường THCS tại Hà Nội cũng gặp tình trạng giáo viên ôn thi cho học sinh nhưng nhà trường không có nguồn chi vì thiếu quy định. Tuy nhiên, nếu không ôn, học sinh sẽ gặp khó khăn khi làm bài do kiến thức chưa đạt như mong muốn.

Môn thi thứ ba trong kì thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 vẫn chưa được Hà Nội công bố. Lịch thi dự kiến cũng thay đổi so với mọi năm, khiến nhiều phụ huynh và học sinh băn khoăn, lo lắng. Trước tình hình đó, các trường đã chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập, sẵn sàng hỗ trợ học sinh thích ứng trong mọi điều kiện.

Theo Nghiêm Huê/ tienphong.vn

Tin cùng chuyên mục

Sở GD-ĐT TPHCM cho biết đang cân nhắc phương án thi tuyển sinh lớp Mười vào cuối tháng 5/2026 nhằm giảm áp lực cho học sinh lớp Chín.
Ngày 30.1, Sở GD-ĐT TP.HCM có hướng dẫn để các địa phương, trường học và phụ huynh học sinh thực hiện đúng quy định về cập nhật thông tin học sinh chuẩn bị cho tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027...
Ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM cho biết hiện thành phố chưa thể bỏ kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập do điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng đủ để tất cả học sinh sau THCS đều được học trường công.
Sở GD-ĐT TP.HCM đang xây dựng kế hoạch tuyển sinh đầu cấp trong đó có phương án về thi lớp 10 với dự tính thay đổi về thời gian tổ chức thi.
Kỳ tuyển sinh năm 2026, nhiều trường ĐH dự kiến điều chỉnh hàng loạt tổ hợp môn xét tuyển, đáng chú ý là việc bỏ các tổ hợp môn truyền thống như A00 (toán - lý - hóa), C00 (văn - sử - địa)… Điều này tác động đến việc thay đổi tổ hợp môn tự chọn của học sinh các trường phổ thông hiện nay.
Đến thời điểm này, nhiều trường phổ thông đầu cấp cũng như các trường đại học bước vào cuộc đua tuyển sinh năm 2026. Phụ huynh, thí sinh và các nhà trường đồng loạt lên kế hoạch ôn tập, luyện thi, tổ chức thi thử...
Trắc nghiệm ngành nghề
Trắc nghiệm ngành nghề