Tuyển sinh lớp 10 năm học 2027-2028 có thể có nhiều thay đổi khi TP.HCM nghiên cứu mở rộng xét tuyển tại một số trường, trong khi Bộ GD-ĐT đang lấy ý kiến về dự thảo quy chế mới, theo hướng nếu tổ chức thi tuyển thì chỉ còn hai môn Toán và Ngữ văn.
Những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh số học sinh dự kiến tăng mạnh tại TP.HCM, đặt ra bài toán vừa bảo đảm đủ chỗ học, vừa giảm áp lực thi cử và phù hợp với điều kiện từng khu vực.

Học sinh TP.HCM dự kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm 2025
TP.HCM tính mở rộng xét tuyển lớp 10
Theo thông tin từ Sở GD-ĐT TP.HCM, thành phố đang nghiên cứu phương án mở rộng xét tuyển lớp 10 từ năm học 2027-2028. Thay vì áp dụng một phương thức chung cho toàn thành phố, phương án đang được xem xét theo hướng kết hợp thi tuyển và xét tuyển, tùy điều kiện của từng trường, từng địa bàn.
Đây là vấn đề đáng chú ý trong bối cảnh số học sinh dự kiến tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM năm 2027 tăng khoảng 35.000 em so với năm trước, lên khoảng 186.000 học sinh. Trong khi đó, tổng số chỗ học THPT công lập năm học 2026-2027 là 134.776 chỗ. Nếu quy mô tuyển sinh không tăng tương ứng, áp lực cạnh tranh vào trường công lập sẽ tiếp tục lớn.
Sở GD-ĐT TP.HCM đang xây dựng các tiêu chí để xác định trường có thể chuyển sang xét tuyển. Một trong những căn cứ được xem xét là số lượng học sinh đăng ký nguyện vọng 1 thấp hơn chỉ tiêu được giao. Ngoài ra, các trường ở khu vực có mật độ trường THCS thấp hoặc có điểm chuẩn thấp trong nhiều năm liên tiếp cũng có thể được đưa vào diện nghiên cứu.
Cách tiếp cận này nhằm giải quyết một nghịch lý từng xuất hiện trong tuyển sinh: có trường ở khu vực xa trung tâm không tuyển đủ chỉ tiêu, trong khi học sinh ở gần trường vẫn phải cạnh tranh qua kỳ thi để tìm một suất học. Theo Sở GD-ĐT, việc xác định đúng những trường có nguồn tuyển tại chỗ hạn chế có thể giúp sử dụng hiệu quả hơn số chỗ học hiện có.
Tuy nhiên, phương thức xét tuyển đặt ra một bài toán khác là cách đánh giá học sinh. Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết đây là nội dung cần nghiên cứu thận trọng, bởi nếu chỉ dựa vào kết quả học tập THCS thì có thể xuất hiện sự khác biệt trong đánh giá giữa các trường. Phương án cụ thể vẫn đang được lấy ý kiến và chưa được quyết định.
TP.HCM từng áp dụng xét tuyển tại một số địa bàn đặc thù như xã đảo Thạnh An và Côn Đảo. Từ năm 2027, thành phố dự kiến mở rộng mô hình này sang những khu vực đáp ứng điều kiện phù hợp.
Thi lớp 10, có thể chỉ còn Toán và Ngữ văn
Cùng lúc với phương án riêng của TP.HCM, quy định chung về tuyển sinh lớp 10 cũng đang được Bộ GD-ĐT xây dựng lại.
Theo dự thảo quy chế tiếp nhận và tuyển sinh đầu cấp đang được Bộ GD-ĐT lấy ý kiến, địa phương có thể lựa chọn một trong ba phương thức: xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp xét tuyển với thi tuyển. Nếu tổ chức thi tuyển vào lớp 10 THPT công lập, dự thảo đề xuất kỳ thi chỉ gồm hai môn Toán và Ngữ văn.
Đây sẽ là thay đổi so với cách tổ chức hiện nay. Trong những năm gần đây, các địa phương tổ chức thi tuyển thường thi Toán, Ngữ văn và một môn hoặc bài thi thứ ba. Tại TP.HCM, kỳ thi năm 2026 gồm Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh.
Phương án bỏ môn thi thứ ba được đưa ra nhằm giảm áp lực thi cử. Tuy nhiên, đề xuất này vẫn đang nhận được những ý kiến khác nhau. Một số địa phương cho rằng việc duy trì môn thứ ba, đặc biệt là Ngoại ngữ, có tác dụng tạo động lực học tập đồng đều và tránh tình trạng học sinh chỉ tập trung vào Toán và Ngữ văn.
TP.HCM hiện chưa công bố phương án môn thi chính thức cho kỳ tuyển sinh năm 2027. Thành phố sẽ phải căn cứ quy định cuối cùng của Bộ GD-ĐT để xây dựng phương án cụ thể.
Mỗi địa phương có thể chọn cách tuyển sinh khác nhau
Bức tranh tuyển sinh lớp 10 năm 2027 trên cả nước cũng đang có sự phân hóa.
Theo khảo sát của VnExpress, TP Huế ủng hộ phương án thi hai môn nếu địa phương tổ chức thi tuyển. Trong khi đó, An Giang định hướng từ năm học 2027-2028 chỉ thi tuyển vào trường chuyên, còn các trường THPT đại trà thực hiện xét tuyển. Cà Mau và Lâm Đồng cũng theo hướng xét tuyển đối với hệ đại trà.
Ngược lại, một số địa phương vẫn muốn duy trì môn thi thứ ba. Tại Nghệ An, nhiều ý kiến cho rằng giảm số môn có thể giúp học sinh bớt áp lực, nhưng nếu chỉ thi Toán và Ngữ văn, học sinh có thể giảm đầu tư cho các môn khác, trong đó có Ngoại ngữ.
Hải Phòng là địa phương tiếp tục lựa chọn thi tuyển vào THPT công lập không chuyên và chuyên. Điều này cho thấy dù Bộ đang xây dựng một khung quy định mới, phương thức tuyển sinh thực tế vẫn có thể khác nhau tùy điều kiện của từng địa phương.
Sự khác biệt này cũng phù hợp với hướng dự kiến của Bộ GD-ĐT, khi cho phép địa phương lựa chọn xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp hai phương thức. Với những nơi có đủ trường lớp và nguồn tuyển ổn định, xét tuyển có thể giúp giảm áp lực. Ngược lại, ở các khu vực có số lượng đăng ký vượt xa khả năng tiếp nhận, thi tuyển hoặc kết hợp hai phương thức có thể vẫn cần thiết.
Năm học vừa qua, khoảng 1,5 triệu học sinh trên cả nước tốt nghiệp THCS, trong khi các trường THPT công lập có gần 1,2 triệu suất lớp 10. Khoảng 30 tỉnh, thành tổ chức thi tuyển và các địa phương này đều chọn Tiếng Anh là môn thi thứ ba.
Với TP.HCM, bài toán năm 2027 sẽ phức tạp hơn khi số học sinh tăng mạnh, trong khi thành phố đồng thời muốn mở rộng các phương thức tuyển sinh linh hoạt. Phương án cuối cùng sẽ phụ thuộc vào quy định của Bộ GD-ĐT và việc Sở GD-ĐT TP.HCM hoàn thiện tiêu chí áp dụng xét tuyển ở từng trường.