Chỉ mới hoàn thành năm học đầu tiên, bốn sinh viên ngành Khoa học Dữ liệu, khoa Khoa học Ứng dụng, Trường Đại học Bách khoa, ĐHQG-HCM đã ghi dấu ấn trên đấu trường học thuật quốc tế khi xuất sắc giành Giải Nhì vòng Quốc gia cuộc thi International Quant Championship (IQC) 2026, đồng thời đạt Top 4 thế giới. Thành tích không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn của sinh viên Bách khoa mà còn cho thấy khả năng cạnh tranh của sinh viên Việt Nam trong lĩnh vực tài chính định lượng – một ngành đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới.
Nhóm sinh viên gồm Nguyễn Minh Khoa, Trịnh Quốc Bảo, Lê Quốc Thái và Lê Ngọc Tường Vy đều là sinh viên năm nhất. Thay vì chờ đến khi được trang bị đầy đủ kiến thức chuyên ngành, các bạn đã chủ động bước ra khỏi vùng an toàn, tự học những kiến thức liên ngành về khoa học dữ liệu, toán học, thống kê và tài chính định lượng để tham gia một trong những cuộc thi quốc tế có tính cạnh tranh cao trong lĩnh vực nghiên cứu định lượng.
Theo WorldQuant, International Quant Championship (IQC) 2026 là cuộc thi tài chính định lượng toàn cầu được tổ chức trên nền tảng WorldQuant BRAIN, diễn ra từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2026. Cuộc thi được thiết kế theo ba vòng gồm Qualifier Round, National/Regional Round và Global Finals, quy tụ các đội sinh viên từ nhiều trường đại học trên thế giới nhằm tìm kiếm những tài năng trẻ trong lĩnh vực nghiên cứu định lượng.
Khác với các cuộc thi đầu tư chứng khoán thông thường, IQC không yêu cầu người tham gia giao dịch trên thị trường thực. Thay vào đó, các đội thi phải phát triển các alpha – những mô hình toán học nhằm phát hiện tín hiệu và dự đoán xu hướng biến động giá của các công cụ tài chính. Theo định nghĩa của WorldQuant, alpha là những mô hình toán học được xây dựng từ dữ liệu lịch sử, sử dụng các toán tử và phương pháp mô phỏng để dự báo diễn biến giá trong tương lai.
Trên nền tảng WorldQuant BRAIN, mỗi alpha đều được kiểm thử (backtest) trên dữ liệu lịch sử và đánh giá thông qua nhiều tiêu chí nghiêm ngặt như hiệu quả, độ ổn định, khả năng hoạt động trong nhiều điều kiện thị trường và mức độ khác biệt so với các alpha đã tồn tại. Chính vì vậy, thành công tại IQC không chỉ đòi hỏi kiến thức về lập trình, toán học và thống kê mà còn yêu cầu tư duy nghiên cứu, khả năng phân tích dữ liệu và hiểu biết về tài chính định lượng.
Đối với nhóm sinh viên Bách khoa, quá trình xây dựng alpha luôn bắt đầu từ một giả thuyết kinh tế. Theo các thành viên, mỗi alpha trước hết phải được giải thích bằng logic kinh tế, sau đó mới được chuyển hóa thành công thức toán học và mã hóa trên nền tảng WorldQuant BRAIN. Quy trình nghiên cứu bắt đầu từ những giả thuyết như phản ứng của nhà đầu tư sau báo cáo lợi nhuận, xu hướng dịch chuyển dòng tiền hoặc các hành vi phổ biến của thị trường. Từ đó, nhóm xây dựng mô hình định lượng, kiểm thử trên dữ liệu lịch sử và liên tục điều chỉnh để tối ưu hiệu quả.
Nguyễn Minh Khoa cho biết, phía sau một alpha đạt yêu cầu là hàng nghìn lần thử nghiệm và loại bỏ. “Chỉ khoảng 10% ý tưởng được giữ lại sau quá trình kiểm thử. Điều này cũng giúp nhóm dần nhận ra điểm chung của những alpha tốt”, Khoa chia sẻ.
Trong khi toán học, thống kê và lập trình là nền tảng được đào tạo từ ngành Khoa học Dữ liệu, tài chính định lượng lại là lĩnh vực hoàn toàn mới đối với các thành viên. Theo Trịnh Quốc Bảo, nhóm đã chủ động nghiên cứu thêm các khái niệm như momentum, mean reversion cùng nhiều tài liệu trong kho học liệu Learn của WorldQuant BRAIN để bổ sung kiến thức phục vụ việc xây dựng các alpha.
Suốt quá trình tham gia cuộc thi, nhóm chủ yếu tự nghiên cứu, trao đổi và hỗ trợ lẫn nhau, đồng thời nhận được sự định hướng chuyên môn từ TS. Lê Xuân Đại (khoa Khoa học Ứng dụng) và PGS. TS. Nguyễn Thu Hiền (khoa Quản lý Công nghiệp). Sự kết hợp giữa tinh thần tự học của sinh viên và sự đồng hành của giảng viên đã góp phần tạo nên thành tích nổi bật tại IQC 2026.
Không chỉ dừng lại ở giải thưởng, kết quả tại IQC còn mở ra cơ hội phát triển nghề nghiệp quốc tế cho các thành viên. Theo thông tin từ WorldQuant, những thí sinh có thành tích xuất sắc tại cuộc thi có thể được xem xét trở thành BRAIN Research Consultant, tham gia các chương trình thực tập hoặc tuyển dụng chính thức của WorldQuant. Sau cuộc thi, cả bốn sinh viên Bách khoa đều nhận được lời mời trở thành Research Consultant của WorldQuant, trong khi Nguyễn Minh Khoa đã đảm nhiệm vị trí này từ trước đó.
Thành tích của nhóm càng trở nên ấn tượng khi đặt trong bối cảnh IQC là sân chơi quy tụ sinh viên từ nhiều trường đại học trên thế giới. Theo WorldQuant, các đội tham gia phải tích lũy điểm bằng việc liên tục phát triển các alpha trên nền tảng BRAIN; đội chiến thắng sẽ có cơ hội đại diện quốc gia hoặc khu vực tham dự vòng chung kết toàn cầu tại Singapore, đồng thời cạnh tranh các giải thưởng tiền mặt và nhiều cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực tài chính định lượng.
Từ một nhóm sinh viên năm nhất, Nguyễn Minh Khoa, Trịnh Quốc Bảo, Lê Quốc Thái và Lê Ngọc Tường Vy đã chứng minh rằng tinh thần chủ động học hỏi, dám thử sức và tư duy nghiên cứu nghiêm túc có thể giúp sinh viên Việt Nam chinh phục những sân chơi học thuật quốc tế. Giải Nhì vòng Quốc gia và vị trí Top 4 thế giới tại IQC 2026 không chỉ là một dấu mốc đáng tự hào của cá nhân các thành viên mà còn góp phần khẳng định chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu và tinh thần đổi mới sáng tạo của sinh viên Trường Đại học Bách khoa, ĐHQG-HCM trên bản đồ học thuật toàn cầu.