Năm 2025, sinh viên Việt Nam không chỉ bước vào môi trường học tập mới mà còn nhận cơ hội tiếp cận các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế, nhờ việc áp dụng bộ tiêu chuẩn đảm bảo chất lượng giáo dục đại học châu Âu (ESG) tại một số trường đại học.
Với sự đồng hành của Tổ chức Bảo đảm Chất lượng Giáo dục của Vương quốc Anh (QAA) và Hội đồng Anh, Bộ tiêu chuẩn ESG đang từng bước đến gần hơn với các cơ sở giáo dục Việt Nam.
Những bước cải tiến vững chắc
ĐH Bách khoa Hà Nội và ĐH Công nghiệp TP.HCM đang hoàn tất chuẩn bị kiểm định theo bộ tiêu chuẩn ESG. Đây là hai cơ sở tham gia từ đầu dự án “Thúc đẩy các hoạt động bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục đại học, tiến tới hội nhập quốc tế”, hợp tác giữa Hội đồng Anh và Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) cùng sự hỗ trợ kỹ thuật từ QAA.
Khảo sát sơ bộ diễn ra tháng 10-2024. Tại ĐH Bách khoa Hà Nội, điểm sáng được ghi nhận là nền tảng số eHUST - giám sát chất lượng theo thời gian thực, tích hợp dữ liệu khảo sát và tự động hóa báo cáo. Nhà trường có các kênh phản hồi từ giảng viên, sinh viên, cựu sinh viên, doanh nghiệp. Tuy nhiên, một số khoảng trống được chỉ ra như cần tăng vai trò sinh viên trong duy trì chất lượng và nâng cao năng lực giảng viên.
Trên cơ sở góp ý của QAA, nhà trường đã xây dựng kế hoạch hành động (tháng 2 - 6/2025) gồm: cải thiện kênh truyền thông nội bộ về chính sách chất lượng, mở rộng quyền truy cập dữ liệu khảo sát và thiết lập cơ chế thu thập - xử lý - phản hồi ý kiến…
Buổi trao đổi về hoạt động bảo đảm chất lượng với chuyên gia QAA
Tại Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, QAA ghi nhận thế mạnh ở hệ thống bảo đảm chất lượng nội bộ (IQA), quản lý hồ sơ trực tuyến, quy trình khảo thí và phần mềm hỗ trợ đào tạo. Giảng viên cũng được cập nhật phương pháp giảng dạy hiện đại, chú trọng kết quả đầu ra và trải nghiệm học tập.
Tuy vậy, một số điểm cần cải thiện là xây dựng văn hóa duy trì chất lượng và tăng cường sự tham gia của các bên liên quan. Từ khuyến nghị của QAA, nhà trường lập kế hoạch cải tiến chu kỳ từ thu thập dữ liệu, đánh giá, triển khai đến rà soát kết quả. Mục tiêu đặt ra là sử dụng dữ liệu sinh viên để cải tiến có cơ sở, đào tạo giảng viên về chiến lược đánh giá đa dạng và thiết lập tiêu chuẩn rõ ràng cho dịch vụ hỗ trợ sinh viên.
Vai trò của “kiến trúc sư hệ thống”
Từ năm 2023, QAA triển khai quy trình đánh giá khoảng cách tại một số đại học công lập Việt Nam, nhằm giúp các trường xác định mức độ tương thích với bộ tiêu chuẩn ESG.
Quy trình gồm nhiều buổi làm việc với ban giám hiệu, giảng viên, sinh viên, cựu sinh viên và doanh nghiệp, qua đó phác họa toàn diện về quản trị, chương trình đào tạo, môi trường học tập và mức độ gắn kết thị trường lao động.
Sau đánh giá, các trường nhận báo cáo nêu rõ điểm mạnh, hạn chế và đưa ra khuyến nghị chuyên sâu. Hiện ĐH Bách khoa Hà Nội và ĐH Công nghiệp TP.HCM đang chuẩn bị cho vòng kiểm định chính thức vào cuối năm 2025.
PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng - Giám đốc ĐH Bách khoa Hà Nội - cho biết việc tham gia kiểm định theo chuẩn QAA giúp nhà trường nâng cao hệ thống đảm bảo chất lượng, xây dựng văn hóa chất lượng theo chuẩn quốc tế, từ đó khẳng định vị thế trong giai đoạn chiến lược 2025-2035.
Khảo sát sơ bộ về bảo đảm chất lượng tại trường ĐH Công nghiệp TP.HCM
TS Phan Hồng Hải - Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM - cho biết dự án giúp nhà trường hiểu rõ hơn yêu cầu của bộ tiêu chuẩn kiểm định châu Âu, từ đó rà soát hệ thống, xác định khoảng trống và lĩnh vực cần cải tiến, sẵn sàng cho vòng kiểm định chính thức.
Trong quá trình này, Hội đồng Anh giữ vai trò then chốt như một “kiến trúc sư” khi vừa kết nối, đồng hành, vừa dẫn dắt kỹ thuật. Từ năm 2021, đơn vị ký kết hợp tác với Bộ GD-ĐT, trở thành cầu nối đưa các trường đại học Việt Nam tiếp cận bộ tiêu chuẩn ESG châu Âu và các tổ chức kiểm định uy tín như QAA.
Đến nay, Hội đồng Anh đã tổ chức hơn 17 hội thảo, đối thoại chuyên đề, thu hút hơn 1.100 đại diện từ 115 cơ sở giáo dục và 7 trung tâm kiểm định trong nước.
Giáo sư Huỳnh Văn Chương - Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) - đánh giá giai đoạn đầu của chương trình đã mang lại kết quả tích cực. Ông kỳ vọng thời gian tới, Hội đồng Anh và Cục sẽ mở rộng hoạt động cho nhiều đơn vị, đồng thời cung cấp tham vấn để điều chỉnh, bổ sung một số bộ tiêu chuẩn cho cơ sở giáo dục và các chương trình đào tạo.
GS. Huỳnh Văn Chương - Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo
Trong khi đó, ông James Shipton - Giám đốc Quốc gia Hội đồng Anh tại Việt Nam - cho biết đơn vị dự kiến triển khai thí điểm kiểm định và đối sánh các chương trình liên kết, giảng dạy bằng tiếng Anh, qua đó thúc đẩy trao đổi sinh viên, giảng viên giữa Việt Nam và Vương quốc Anh. Đây là cam kết hỗ trợ phát triển giáo dục đại học Việt Nam trong khuôn khổ chương trình Hợp tác Đối tác Toàn cầu của Hội đồng Anh.