Thông qua mạng lưới hơn 300 doanh nghiệp thành viên của Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore (SSIA), nhà trường không chỉ mở rộng cơ hội hợp tác đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ mà còn tạo cầu nối để sinh viên tiếp cận hệ sinh thái bán dẫn hàng đầu khu vực, đáp ứng nhu cầu nhân lực ngày càng gia tăng của ngành công nghiệp chiến lược này.
PGS. TS. Phạm Trần Vũ - Phó Hiệu trưởng Nhà trường tặng hoa tri ân ông Ang Wee Seng - Giám đốc Điều hành Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore. Ảnh HCMUT
Từ lễ ký kết đến chiến lược tham gia chuỗi giá trị bán dẫn
Ngày 20/7/2026, Trường Đại học Bách khoa TP.HCM và Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore (Singapore Semiconductor Industry Association - SSIA) đã ký kết thỏa thuận hợp tác với mục tiêu phát triển nguồn nhân lực bán dẫn chất lượng cao. Tham dự lễ ký kết có ông Ang Wee Seng, Giám đốc Điều hành SSIA, đại diện nhiều doanh nghiệp thành viên như Infineon Technologies, Curve Semiconductors, ELH Tech, HOYA, Palomar Technologies, cùng đại diện Thương vụ Việt Nam tại Singapore. Về phía nhà trường có PGS.TS. Phạm Trần Vũ, Phó Hiệu trưởng, cùng lãnh đạo các đơn vị chuyên môn.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt về công nghệ và đặc biệt là nguồn nhân lực. Khi nhiều quốc gia đẩy mạnh chiến lược phát triển bán dẫn như một lĩnh vực có ý nghĩa an ninh kinh tế và công nghệ, việc một trường đại học kỹ thuật hàng đầu của Việt Nam chủ động tham gia mạng lưới hợp tác với SSIA mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một chương trình hợp tác đào tạo thông thường.
Nếu trước đây các trường đại học chủ yếu hợp tác với từng doanh nghiệp riêng lẻ, thì lần này Trường Đại học Bách khoa TP.HCM tiếp cận trực tiếp một hệ sinh thái gồm hơn 300 doanh nghiệp hoạt động trong toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn, từ thiết kế vi mạch, chế tạo, đóng gói, kiểm thử, thiết bị, vật liệu đến nghiên cứu và đào tạo. Đây được xem là bước chuyển từ mô hình hợp tác song phương sang kết nối với một mạng lưới công nghiệp quy mô lớn.
Singapore – trung tâm kết nối của ngành bán dẫn thế giới
Singapore từ lâu đã được xem là một trong những mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Không sở hữu quy mô sản xuất wafer lớn như Đài Loan hay Hàn Quốc, nhưng quốc đảo này lại có lợi thế về môi trường đầu tư, năng lực nghiên cứu phát triển (R&D), hạ tầng công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.
SSIA đóng vai trò kết nối doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học, tạo nên một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có tính liên kết cao. Với hơn 300 thành viên, SSIA quy tụ nhiều tập đoàn và doanh nghiệp công nghệ hàng đầu thế giới, đồng thời là đầu mối thúc đẩy hợp tác quốc tế trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển nhân lực.
Theo ông Ang Wee Seng, sự phát triển của ngành bán dẫn Singapore không chỉ đến từ năng lực công nghệ mà còn nhờ khả năng xây dựng mạng lưới hợp tác giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và các đối tác quốc tế. Khi nhiều doanh nghiệp Singapore mở rộng hoạt động tại Việt Nam, việc hợp tác với Trường Đại học Bách khoa sẽ tạo nền tảng để hai bên cùng xây dựng nguồn nhân lực chung, tăng cường kết nối giữa Việt Nam với hệ sinh thái bán dẫn của Singapore. Đây là một xu hướng đang hình thành trong khu vực: cạnh tranh trong ngành bán dẫn không còn chỉ diễn ra ở công nghệ hay vốn đầu tư, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng đào tạo và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Lãnh đạo Trường Đại học Bách khoa và Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác. Ảnh HCMUT
Đào tạo gắn với nhu cầu doanh nghiệp
Một trong những nội dung trọng tâm của thỏa thuận hợp tác là phát triển chương trình đào tạo theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Theo đó, sinh viên sẽ có cơ hội tham gia kiến tập, thực tập và làm việc tại các doanh nghiệp thành viên của SSIA; chương trình đào tạo được cập nhật thường xuyên với sự tham gia của doanh nghiệp; các chuyên gia quốc tế sẽ tham gia giảng dạy, hướng dẫn nghiên cứu và phát triển các dự án đổi mới sáng tạo – hướng đi phù hợp với chiến lược mà Trường Đại học Bách khoa TP.HCM theo đuổi trong nhiều năm qua. Sau khi chuẩn hóa chương trình đào tạo Thiết kế vi mạch từ năm 2023, năm 2026 trường chính thức tuyển sinh ngành Kỹ thuật Bán dẫn, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường lao động.
Theo PGS.TS. Phạm Trần Vũ, nhà trường đang từng bước triển khai mô hình "học kỳ doanh nghiệp", kéo dài thời gian thực tập của sinh viên lên từ ba đến sáu tháng thay vì chỉ khoảng hai tháng như trước đây. Mô hình này giúp sinh viên có điều kiện tham gia sâu hơn vào các dự án thực tế, tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp và nâng cao khả năng thích ứng với môi trường làm việc quốc tế. Vì thế, trường đại học giờ đây đã trở thành một mắt xích của hệ sinh thái công nghiệp, nơi chương trình đào tạo được thiết kế cùng doanh nghiệp, nghiên cứu được định hướng theo nhu cầu thị trường và sinh viên được chuẩn bị để tham gia ngay vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Việc hợp tác với SSIA cho thấy Trường Đại học Bách khoa TP.HCM đang lựa chọn mô hình phát triển theo hướng đó. Thay vì chỉ đào tạo kỹ sư, nhà trường hướng đến xây dựng một hệ sinh thái kết nối giữa đại học, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế, qua đó nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ.
Doanh nghiệp cần kỹ sư có thể làm việc ngay
Từ góc nhìn doanh nghiệp, nhu cầu hiện nay không chỉ là tuyển dụng số lượng lớn kỹ sư mà còn tìm kiếm những nhân sự có thể nhanh chóng tham gia vào các dự án nghiên cứu và phát triển.
Ông Vũ Duy Việt, Trưởng bộ phận R&D của Infineon Technologies tại Việt Nam, cho rằng thời gian thực tập khoảng hai tháng chưa đủ để sinh viên hình thành kỹ năng cần thiết. Thay vào đó, doanh nghiệp đang áp dụng mô hình thực tập bán thời gian kéo dài trong cả năm, giúp người học tham gia sâu hơn vào công việc và có cơ hội trở thành nhân viên chính thức sau khi tốt nghiệp.
Một thông tin đáng chú ý được đại diện Infineon chia sẻ là toàn bộ đội ngũ kỹ sư R&D của doanh nghiệp tại TP.HCM hiện đều là cựu sinh viên Trường Đại học Bách khoa. Điều này không chỉ phản ánh chất lượng đào tạo của nhà trường mà còn cho thấy mối liên kết giữa đại học và doanh nghiệp đang ngày càng chặt chẽ.
Bên cạnh các chương trình thực tập, nhà trường cũng định hướng xây dựng các phòng thí nghiệm phục vụ đào tạo và nghiên cứu ngay trong khuôn viên trường với sự tham gia của doanh nghiệp. Mô hình này đang được xúc tiến cùng một số đối tác như Marvell Technology, Bosch và Schneider nhằm tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận công nghệ, quy trình sản xuất và môi trường làm việc ngay từ khi còn trên ghế giảng đường.
Buổi ký kết còn có sự tham gia của đại diện lãnh đạo các doanh nghiệp thành viên hiệp hội như Infineon Technologies, Curve Semiconductors, ELH Tech, HOYA, Palomar Technologies và Thương vụ Việt Nam tại Singapore. Ảnh HCMUT
Đóng góp cho chiến lược công nghiệp bán dẫn của Việt Nam
Việt Nam đang đặt mục tiêu trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở việc thu hút các dự án đầu tư mà còn ở khả năng đào tạo nguồn nhân lực đủ về số lượng và đạt chuẩn quốc tế về chất lượng.
Trong bối cảnh đó, hợp tác giữa Trường Đại học Bách khoa TP.HCM và Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore mang ý nghĩa như một mô hình kết nối giữa giáo dục đại học và hệ sinh thái công nghiệp quốc tế. Thông qua mạng lưới hơn 300 doanh nghiệp của SSIA, sinh viên Việt Nam có cơ hội tiếp cận công nghệ, môi trường làm việc và tiêu chuẩn nghề nghiệp toàn cầu, trong khi doanh nghiệp cũng có thêm nguồn nhân lực được đào tạo sát với nhu cầu thực tiễn.
Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này không chỉ tạo ra lợi ích cho một cơ sở đào tạo hay một nhóm doanh nghiệp, mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành bán dẫn Việt Nam trong giai đoạn tới. Trong cuộc đua công nghệ toàn cầu, lợi thế sẽ không chỉ thuộc về những quốc gia sở hữu nhà máy hiện đại, mà còn dành cho những nơi có khả năng đào tạo, thu hút và phát triển đội ngũ kỹ sư, nhà nghiên cứu và chuyên gia công nghệ chất lượng cao.