Trường hợp của một nữ sinh tại Hà Nội đặt ra câu hỏi: Đã đóng bảo hiểm y tế ở trường, khi đi làm thêm có phải đóng tiếp hay không? Và doanh nghiệp có được “giữ lương” để “ép” đóng bảo hiểm?
Sinh viên Thu Phương (Hà Nội) đi làm bán thời gian (6 tiếng/ngày) tại siêu thị và có ký hợp đồng lao động, được đơn vị này hỗ trợ đóng một phần tiền bảo hiểm xã hội (BHXH).
Gần thời điểm Phương nghỉ việc, phía siêu thị bất ngờ yêu cầu nữ sinh phải đóng bổ sung tiền bảo hiểm y tế (BHYT) cho thời gian làm việc. Đáng nói, đơn vị này cho biết nếu không đóng sẽ không được nhận lương, đồng thời thẻ BHYT của sinh viên tại trường sẽ bị “khóa”.
Trước tình huống này, Phương băn khoăn bản thân đã đóng BHYT ở trường thì có phải tiếp tục đóng lần 2 tại siêu thị hay không? Việc yêu cầu đóng bổ sung BHYT như trên có đúng quy định? Nếu sai, sinh viên cần làm gì để bảo vệ quyền lợi?
Về vấn đề này, BHXH TP Hà Nội cho biết căn cứ khoản 10 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT (năm 2024), người lao động làm việc theo hợp đồng từ đủ 1 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên, thỏa thuận với người sử dụng lao động làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất theo quy định của pháp luật về BHXH.
Theo khoản 5 Điều 13 Luật BHYT sửa đổi năm 2024, trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHYT khác nhau thì đóng BHYT theo đối tượng đầu tiên mà người đó được xác định theo thứ tự.
Căn cứ khoản 5 Điều 12 Luật BHYT sửa đổi năm 2024, thứ tự đối tượng tham gia BHYT như sau: Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng; nhóm do tổ chức BHXH đóng; nhóm do ngân sách Nhà nước đóng; nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng; nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình.
Do vậy khi sinh viên ký hợp đồng lao động nếu thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, thì cũng thuộc đối tượng tham gia BHYT bắt buộc. Trường hợp siêu thị chưa trừ tiền đóng BHYT vào tiền lương của sinh viên thì sinh viên có trách nhiệm đóng phần của mình cho đơn vị, tỷ lệ 1,5% lương/tháng.
Việc trả lương không thuộc thẩm quyền của cơ quan BHXH. Tuy nhiên theo Điều 94 Bộ luật Lao động 2019 về nguyên tắc trả lương quy định người sử dụng lao động không được dùng việc trả lương để cưỡng ép người lao động thực hiện các nghĩa vụ khác không có trong hợp đồng hoặc trái luật.
Lương là quyền lợi cho công sức sinh viên Thu Phương đã bỏ ra và phải được thanh toán đầy đủ khi chấm dứt hợp đồng.
Theo Huyên Nguyễn/ dantri.com.vn