Theo thống kê, Việt Nam hiện có khoảng 35.000 tiến sĩ, phần lớn làm việc tại các trường đại học.
Ông Nguyễn Thanh Hồng - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Đà Nẵng - phát biểu tại hội thảo - Ảnh: B.D.
Đây là một trong những nội dung được GS.TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, chia sẻ tại hội thảo "Đẩy mạnh gắn kết ba nhà (Nhà nước - Đại học - Doanh nghiệp) thực chất, hiệu quả góp phần phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình", diễn ra ngày 10-7 tại Đà Nẵng.
Theo GS.TS Lê Quân, phần lớn nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học của Việt Nam hiện tập trung tại các trường đại học.
"Việt Nam hiện có khoảng 35.000 tiến sĩ. Chất lượng đội ngũ này ngày càng được nâng lên, đặc biệt tại các đại học trọng điểm như hai Đại học Quốc gia, Đại học Đà Nẵng, các trường đại học khối bách khoa và nhiều trường công nghệ khác", ông Quân cho biết.
Dẫn ví dụ khi còn công tác tại Đại học Quốc gia Hà Nội, Thứ trưởng Quân cho biết với hơn 2.000 tiến sĩ, hầu hết các bài toán công nghệ do doanh nghiệp đặt cho trường này đều có các nhóm nghiên cứu đủ năng lực cùng tham gia giải quyết.
"Đây là nguồn lực rất lớn mà doanh nghiệp hoàn toàn có thể khai thác thông qua hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo", ông nói.
Theo GS.TS Lê Quân, một trong những hạn chế hiện nay là nhiều doanh nghiệp chỉ bắt đầu tìm kiếm nhân lực khi có nhu cầu tuyển dụng.
Trong khi đó, khảo sát của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy việc đăng thông báo tuyển dụng không còn đủ để thu hút nhân lực chất lượng cao, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật và những ngành chiến lược.
"Nếu muốn có nguồn nhân lực chất lượng trong thời gian sớm nhất thì doanh nghiệp cần hợp tác với các trường đại học ngay từ đầu", ông Quân nói.
Theo ông Quân, một sinh viên mới ra trường khó có thể làm việc được ngay. Muốn làm được thì doanh nghiệp nên chủ động đặt hàng đào tạo, tham gia xây dựng chương trình học và tuyển chọn sinh viên từ năm thứ nhất hoặc năm thứ hai để cùng tham gia các dự án nghiên cứu, phát triển sản phẩm.
GS.TS Lê Quân chia sẻ sáng 10-7 tại Đà Nẵng - Ảnh: B.D.
Liên quan đến nhân lực trình độ cao, GS.TS Lê Quân cho biết theo yêu cầu chung thì cơ chế đào tạo tiến sĩ thời gian tới sẽ có những thay đổi mang tính bước ngoặt, đặc biệt là tư duy về việc học "toàn thời gian".
Theo GS.TS Lê Quân, toàn thời gian không có nghĩa là buộc nghiên cứu sinh phải ngồi cứng nhắc 8 - 10 tiếng mỗi ngày tại trường.
Bản chất của quy định này là người học phải dành trọn vẹn tâm sức và quỹ thời gian của mình cho công việc nghiên cứu.
Thay đổi này đòi hỏi các trường đại học phải ký hợp đồng rõ ràng với nghiên cứu sinh để nâng cao hiệu quả quản lý. Khi đó, nghiên cứu sinh sẽ được giảm tải việc đi dạy đại trà để tập trung hoàn toàn vào chuyên môn và triển khai đề tài.
Thay đổi mang tính "cởi trói" này được kỳ vọng sẽ đưa công tác đào tạo bậc tiến sĩ đi vào thực chất, nâng cao chất lượng luận án và tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế.