Ngày nay, không ít sinh viên ra trường với tấm bằng giỏi nhưng vẫn loay hoay tìm chỗ đứng trên thị trường lao động, điều gì trở thành lời giải quan trọng giúp người học không bị “lệch pha” sau tốt nghiệp.
Ưu tiên kỹ năng thực hành nghề nghiệp
Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh chóng, ưu tiên người làm được việc ngay hay có kỹ năng thực hành nghề nghiệp không còn là khẩu hiệu mang tính tình thế, mà đã trở thành một tiêu chí tuyển dụng cốt lõi của doanh nghiệp, với câu hỏi lớn rằng trong bao lâu nhân sự có thể bắt nhịp công việc?
Doanh nghiệp sẵn sàng trả mức lương cao nếu ứng viên làm được việc. Ảnh minh họa
Khi áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, doanh nghiệp buộc phải tối ưu chi phí đào tạo lại, rút ngắn thời gian “làm quen việc” và nhanh chóng đưa nhân sự vào guồng vận hành. Vì vậy, ứng viên có khả năng làm việc ngay sau khi tốt nghiệp sẽ chiếm ưu thế hơn.
“Theo xu hướng tuyển dụng hiện nay, nhiều doanh nghiệp ưu tiên sinh viên có kỹ năng thực hành tốt, quen quy trình vận hành và môi trường làm việc thực tế. Không ít vị trí chấp nhận ứng viên có bằng cấp thấp hơn nhưng làm việc hiệu quả, hơn là ứng viên sở hữu hồ sơ học thuật đẹp nhưng thiếu trải nghiệm thực tiễn”, Bà Nguyễn Ngọc Lan Thu Thủy, Q.Trưởng phòng Tuyển sinh – CTSV & Quan hệ doanh nghiệp trường CĐ Bách khoa Bách Việt chia sẻ.
Trên các diễn đàn hay các trang thông tin tuyển dụng cũng ghi rõ trong mô tả quyền lợi ứng viên “doanh nghiệp sẵn sàng trả mức lương cao hơn nếu ứng viên làm được việc”. Điều này cho thấy khoảng cách giữa “biết” và “làm được” chính là ranh giới quyết định cơ hội việc làm của người lao động hiện nay. Kiến thức lý thuyết là nền tảng quan trọng, nhưng chỉ khi được chuyển hóa thành kỹ năng và hành động cụ thể, mới tạo ra giá trị thực sự.
Biết ứng dụng công nghệ là điều kiện tối thiểu
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số trở thành động lực trung tâm phát triển của mọi doanh nghiệp, mọi hoạt động vận hành chủ yếu trên nền tảng công nghệ từ quản lý nhân sự, tài chính, marketing đến sản xuất, dịch vụ khách hàng. Tiêu chí tuyển dụng từ “biết công nghệ là một lợi thế” nay đã trở thành điều kiện tối thiểu đối với nhân sự.
Chị Võ Hoàng Quế Ngân, Quản lý cao cấp Phòng phát triển kinh doanh – khối chiến lược tại một công ty kinh doanh vàng bạc đá quý chia sẻ, “Công nghệ hiện nay là 'tấm vé nhập cuộc' bắt buộc, chứ không còn là điểm cộng nữa. Thứ nhất, công nghệ là nền tảng vận hành. Ở doanh nghiệp chúng tôi, nếu không thạo hệ thống phần mềm quản trị tổng thể, bạn gần như không thể phối hợp nhịp nhàng cùng guồng quay chung. Thứ hai, công nghệ quyết định trải nghiệm khách hàng. Tư vấn viên buộc phải biết dùng Tablet/CRM để 'đọc vị' lịch sử mua sắm và phục vụ khách cá nhân hóa ngay lập tức. Cuối cùng, làm chiến lược là nói chuyện bằng dữ liệu. Tôi cần nhân sự biết phân tích số liệu thực tế để ra quyết định, thay vì các ý tưởng mang tính cảm tính".
“Trong môi trường làm việc áp lực cao về tiến độ và chi phí, một ứng viên không thành thạo các công cụ thiết kế số, không biết tận dụng AI để dựng layout, tạo mockup nhanh hay phối hợp làm việc trên các nền tảng số gần như không thể bắt nhịp công việc. Công nghệ không còn giúp bạn nổi bật, mà là điều giúp bạn được phép bước vào cuộc chơi”, Anh Nguyễn Ngọc Trung, Trưởng phòng Thiết kế Công ty cổ phần truyền thông HA cho biết.
Việc ứng dụng công nghệ trong công việc là yêu cầu bắt buộc, chứ không còn là lợi thế cạnh tranh như trước đây. Điều này cũng đặt ra bài toán đào tạo nguồn nhân lực chất lượng, đáp ứng ngay yêu cầu doanh nghiệp của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp hiện nay.
Mở chuyên ngành mới là phản ứng nhanh trước nhu cầu thị trường
Bảo đảm người học ra trường làm được việc ngay, không bị “lệch pha” với nhu cầu doanh nghiệp, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò then chốt trong việc kết nối trực tiếp giữa đào tạo và việc làm, linh hoạt phản ứng nhanh trước nhu cầu nhân lực cấp bách của thị trường lao động.
Giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò then chốt trong việc kết nối trực tiếp giữa đào tạo và việc làm. Ảnh: BVP
Điển hình là trường Cao đẳng Bách khoa Bách Việt mở nhiều chuyên ngành mới trong năm 2026 nhằm cập nhật chương trình đào tạo, trang bị kỹ năng nghề gắn với kỹ năng số và kỹ năng mềm. Người học tìm được định hướng học tập và làm việc rõ ràng với các chuyên ngành: Ứng dụng AI trong lập trình web, Công nghệ kỹ thuật may, Sản xuất và kinh doanh dược phẩm, Digital Marketing, Kế toán thuế, Truyền thông thương hiệu, Dạy học tiếng Anh cho trẻ em, Tiếng Trung thương mại, Khởi nghiệp và Logistics số.
Danh mục ngành đào tạo của trường CĐ Bách khoa Bách Việt năm 2026. Ảnh: NTCC
Mô hình đào tạo chú trọng thực tập, dự án thật, tình huống nghề nghiệp thực tế với 70% thời lượng thực hành, giúp sinh viên rèn kỹ năng, tác phong và tư duy nghề nghiệp ngay từ sớm. Nhờ đó, sinh viên không rơi vào trạng thái “ra trường rồi mới bắt đầu học làm việc”, mà có thể tự tin đảm nhận nhiệm vụ, thích nghi nhanh và tạo ra giá trị ngay trong những tháng đầu đi làm.
Mở chuyên ngành không chỉ là một quyết định mang tính chiến lược, mà còn là trách nhiệm của cơ sở giáo dục trước người học và xã hội. TS Trần Mạnh Thành, Hiệu trưởng trường Cao đẳng Bách khoa Bách Việt cho biết “Nhà trường không thể đào tạo theo những gì mình đang có, mà phải đào tạo theo những gì thị trường lao động đang cần. Việc mở chuyên ngành mới không nhằm chạy theo xu hướng nhất thời, mà là kết quả của quá trình phân tích nhu cầu nhân lực, làm việc trực tiếp với doanh nghiệp và dự báo sự dịch chuyển nghề nghiệp trong 5–10 năm tới. Nếu chậm thay đổi, người chịu thiệt đầu tiên chính là sinh viên”.
Mỗi chuyên ngành mới được mở ra đều gắn với cam kết đầu ra, chương trình đào tạo thực hành cao và hệ sinh thái doanh nghiệp đồng hành. Điều này giúp sinh viên tiếp cận nghề nghiệp ngay trong quá trình học, tránh tình trạng học xong mới biết thị trường không cần. Đây là cách chủ động thích ứng với thị trường lao động, đồng thời bảo vệ cơ hội việc làm và tương lai nghề nghiệp cho người học của cơ sở giáo dục hiện nay.
B.V.P